|
ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ VE TEZ YAZIMI 1.
Araştırma
yöntemleri 1.1 Bilimsel Araştırma Nasıl Yapılır Her araştırmada belirli aşamalar
süreçler ve yöntemler vardır. Bunlar deneyimlerle ortaya konan etkinliği
sınanmış ilkelerdir. Araştırmacılar çalışmalarını bu doğrultuda yaptıkları
takdirde zamanda ve emekten tasarruf ederler. Araştırma sürecindeki aşamalar
söyle belirlenir: Konuyu seçme, konuyu sınırlandırma, tez cümlesi oluşturma,
araştırmanın metonu belirleme geçici plan
hazırlama, geçici bir bibliyografya oluşturma, okuma ve not alma, son olarakda yazma. 1.1.1
Konu Seçimi Araştırmaya konu seçimi ile
başlanır. Konu seçiminde dikkat edilmesi gereken hususlar vardır, bunlara
uyulması araştırmanın sağlıklı bir biçimde yürütülmesi ve etkin bir sonuca
ulaşılabilmesi için önemlidir. Konu seçiminden önce bir çok kaynağın okunup
güncel bilgiler elde edilmesi gerekmektedir. Konu
seçimindeki ilk işlerden biriside düşünülen konu üzerinde daha önceden yapılan
çalışmaların gözden geçirilmesidir. O alandaki başka çalışmalar araştırmacı
için hem bir bilgi, hemde ilham kaynağıdır.Bu
şekilde o güne kadar konun hangi yönleri ile nasıl ilgilenilip neler ortaya
çıkarıldığını görmek mümkün olacaktır. 1.1.2
Konuyu Sınırlandırma Konun sınırlandırılmasından, onu
daha dar bir kapsamda yani belirli bir yönü ile incelenmesi anlaşılır. Konu nekadar daraltılırsa konuyu o ölçüde derinlemesine
inceleme olanağı elde edilmiş olur. Konuyu daraltırken anlamsız olacak kadar
daraltılmaması gerekir. İlke olarak geniş bir konu alınıp incelenecek alanın
sınırlarını daralmak daha iyi bir yöntem olur. 1.1.3
Araştırmanın
Tezi (Tez Cümlesi Kurma) Çalışmanın başlangıcında
oluşturulan tez, nihayi bir görüş olmayıp
araştırılan konuda geliştirilen bgeçici bir
çözümlemedir.Araştırma derinleştikçe edinilen yeni bilgiler ışığında tezin
değiştirilmesi veya araştırmanın sonuçlarına uycak
biçimde geliştirilmesi gerekebilir. Tez doğruluğu sınanmamış bir
öneridir. Çalışma boyunca edinilen bilgiler ve varılan sonuçlar tezi
kanıtlamıyor ise tezin bu yönde değiştirilmesi gerekmektedir.Tez, araştırmaya
beli bir bakış açısı kazandırır ve araştırmanın yönünü belirler. İyi bir tez
okuyucuda ilgi uyandırmalı ve o çalışmayı okumak için vakit ayırmaya değer bulunmalıdır. Bu bakımda tez cümlesi
olabildiğince sağlam ve ilgi çakici nitelikte
olmalıdır.Yanlızca bilinen şeyleri tekrar eden
zayıf tez cümlelerinde kaçınmak gerekir. 1.1.4
Araştırma
Metodunun Belirlenmesi Bir araştırmada konunun
özelliklerine ve araştırmacının ilgisine göre kütüphane araştırması, anket,
gözlem, mülakat, istatistik bilgiler, deney gibi yöntemlerde biri veya bir
kaçı bir arada kullanılır.Araştırmacı kullanacağı yöntemi baştan belirlemeli
ve bunu araştırma metninde okuyucular ile paylaşmalıdır. Günümüzde araştırmalar geleneksel
kütüphane kaynaklarını yanında Internet’te Web kaynaklrından
da yararlanılarak yapılmaktadır. Internetteki
global kaynaklara kolay ulaşım sayesinde araştırma yapılan konuda farklı
kültürlerden alınan kaynaklarla konunun zenginleştirilmesi önemlidir. Yöntem aşamasında ayrıca ister
kütüphane araştırması, ister deney, ister gözlem veya mülakat yöntemleri
olsun, tutulacak notların ve ulaşılan kaynakların nasıl kaydedileceğine karar
vermek gerekir.Bu konuda değişik yöntemler uygulanabilir. Klasik kart
yönteminde elde edilen bilgiler kaynağa göre ayrı ayrı
kartlara işlenir. Bazende kart yöntenmi
yerine kaynaklar ve bilgiler tek bir blok nota işlenir.En son kullanılan
yöntem ise tüm notların elektronik ortamda toplanmasıdır. 1.1.5
Taslak Plan Hazırlanması Taslak plan hazırlama konu ile
ilgili bilgi, fikir ve görüşleri tez cümlesi etrafında bir düzene sokmaya ve
geliştirmeye yardımcı olur. Taslak plan eldeki bilgilerin düzenlemesinin
yanında, aynı zamanda bilinenler arasında yeni ilişkiler kurulmasına ve yeni
fikirler oluşturulmasına veya değişik yorumlama biçimlerinin geliştirilmesine
yardımcı olmaktadır. Taslak plan ana fikirlerle
destekleyici bilgilerin akış sırasını ve bunlar arasındaki ilişkileri ortaya
koyar. Başlıklar ve alt başlıkların her birine, izlenen sisteme göre bir
numara veya bir harf verilir.Alt başlıkların yazımında belirli miktarda
boşluklar bırakılarak içeriden başlanır. 1.1.6
Geçici
Bibliyografya Hazırlamak Araştırmacı konuyu belirledikten sonra
yoğun biçimde kaynak araştırmasına girmektedir ve bu araştırma sırında
sonrada kullanmak üzere bu kaynakları kaydeder. Başlangıçta kaydedilen bu
kaynaklar listesi geçicidir çünki kaynağın
kullanılıp kullanılmayacağına tez yazımı sırasında kara verilecektir. Bir
araştırmada yararlanılan kaynaklar çok çeşitli olabilir; Kitaplar, bültenler,
makaleler, gazeteler, istatistikler, raporlar, yıllıklar, özel mektuplar, vs.
bunlardan bazılarıdır. 1.1.7
Not Alma Araştırmacı çalışması ile ilgili
elde ettiği bilgileri yazıya geçirerek not etmelidir.Çünki
not edilen bilgiler hem daha iyi düzenlenir hem daha iyi yorumlanır.
Araştırmacı her türlü bilgiyi örneğin; mülakat, anket hatta kendi
düşüncelerini bile not etmelidir. Kaynaklardaki bilgiler
özetlenerek tez ile ilgili olan kısımları not edilirken bazende
aktarma yapılır. Aktarma aynen yada değiştirilerek yani kendi kelimelerinizide katarak yapılabilir. Aynen aktarmada
aktarılan yazı ilke olarak gerek kelimeler gerek noktalama işaretleri
yönünden ana metindekinin aynısı olmalıdır,
nereden ve kimden alındığıda not
edilmelidir. 1.1.8
Veri İşleme ve
Tezi Gözden Geçirme Not alma süreci devam ederken
zaman zaman geçici tezin bu notlara göre
değerlendirilmesi yapılır.Tez cümlesine yapılacak eklemeler veya
çıkartmalarla araştırmanı tezi daha etkin bir hale getirilmesi sağlanmış olucaktır. Okuma
ve not alma ile birlikte araştırma raporunun genel yapısı veya planı da
giderek şekil almaya başlar ve açıklık kazanır. Ana bölümlerin tez ile, alt
başlıkların da ana bölümlerle olan ilişkisi daha iyi görülür. Buna bağlı
olarak taslak planda gelişir ve daha ayrıntılı duruma gelir. Araştırma
sonucda toplana malzemenin desteği ve kendi fikirlerimizn katkısıyla gerçekleri
sunuşumuz,yorumlarımız, analiz etmemiz, ve diğer yazarların görüşleri ile
karşılaştırarak bir sonuca ulaşmamız araştırmanın kalbini oluşturur. 1.1.9
Fikri Mülkiyet
Haklarının Korunması Yazar, sanatçı, bilimadamı
gibi yaratıcı özellikteki insanların ortaya koydukalrı eserler, fikir ürünü olarak kabuledilir. Bu kimseler yarattıkları eserler üzerinde
fikir mülkiyet hakkına sahiptir. Telif hakları veya fikir mülkiyet hakları
her ülkede yasalar ile korunmuştur. Türkiyede de
fikir ve sanat eserleri kanunu bu tür hakları korumak için vardır. Kitap
veya benzeri yazı ürünü biçimindeki eserler izinsiz çoğaltılıp ticari amaçla
kullanılamaz yada izinsiz yabancı eserler çeirilip
ticari amaçla kullanılamaz. Bunu için bilimsel amacın gerekti ölçüde alıntı
yapılması ve kesinlikle kaynağın gösterilmesi gerekmektedir. Kaynak
gösterilmeden alıntı yapmak bir tür hırsızlık sayılır. 1.2 Bilgi
Kaynakları 1.2.1 Kütüphanalerden Yararlanma Araştırmanın
gerektirdiği kitap, dergi, istatistik, yıllık, gazete ve rapor gibi
kaynakların bulunduğu yerler kütüphanelerdir. Günümüzde ülkemizdeki ve
dünyadaki kütüphanler bilgisayara geçmiş ve internet ağı ile birbirlerine bağlanmışlardır.Dolayısı
ile araştırmacılar internet kanalında başlıca
kütüphanelerde kaynak taraması yapabilmekte dosya transferi ve diğer
kolaylıklarından yaralanabilmektedir. Araştırmacının yararlanabileceği kaynaklar arasında
üniversite, fakülte kütüphaneleri, milli kütüphane, halk kütüphaneleri,
araştırma kuruluşlarını kütüphaneleri ile bakanlık ve elçilik, vb. yeralır. 1.2.2 Internetten
Yararlanma Günüzmüzde bilgiye en
kolay, hızlı ve ucuz biçimde ulaşmanın ve bilgileri başkaları ile paylaşmanın
yolu Internet’tir. Internetin dünya çapında bir
iletişim ağı olması farklı coğrafyalar veya farklı kütürlerin
ürünlerine çabuk ve hızlı ulaşım sayesinde kaynak zenginliği artmaktadır.
Internet yer ve zaman farklılıklarını ortadan kaldırarak kendine özgü bir
dünya yaratır. Ortaya çıkış
itibarı ile Internet, gizli bilgileri ve araştırma verilerini birbirleri ile
paylaşmak isteyen bilim adamları tarafından kullanılmıştır. Internet
üzerindeki kaynakların kullanımı veya bu kaynakların belirlenmesi çok
önemlidir çünki hangi veriyi nerede bulabileceğiniz
bilmek size zaman kazandırır ve ihtiyanız olan
diğer verilere ulaşmanız için zaman bırakır. Ana yapı olarak
web üzerinde gezinirken kullanacağınız kaynaklar ; Web siteleri, FTP
siteleri, araştırma motorları, elektronik dergiler ve kaynak sayfaları ve internet üzerindeki online
kütüphaneler olarak özetlenebilir. Internetin sunduğu
hizmetler ve kolaylıklar insanın hayal gücünü zorlamaktadır. Bu sayede
bulunduğumuz yerden TÜBİTAK arşivine veya Amerikan Kongre kitaplığına
ulaşabilmekteyiz. Internetin sağladığı elektronik
posta, dünya çapında tartışma forumları (haber listeleri, Usenet)ve sıkça
sorulan soruların bulunduğu siteler kaynak ve bilgi paylaşımını
evrenselleştirmektedir. Internet
üzerinde kaynak olarak adlandırabileceğimiz sitelerin adlandırılması için bir
standart kullanılır. Kuruluşların organizasyonuna veya ticari eğilimlerine
göre bu isimlendirmeler değişmektedir. 2.
Araştırma Raporu
Yazımı 2.1 Araştırma Raporunun Biçimsel Yapısı Araştırm raporu ,
sırasıyla aşağıdaki ana bölümlerle, bölüm ve alt bölümlerden olşur. 2.1.1 Ön Kısım Bu kısım başlık, ithaf, önsöz,
içindekiler, tablolar listesi, kısaltmalar listesi, özet gibi kısımlardan
oluşur.Bunların hepsi metin öncesi kısımı
oluşturmaktadır. a.
Başlık Her araştırm
raporunun ve bilimsel çalışmanın bir başlığı bulunmaktadır. Başlık kısa özlü
dikkat çekici aynı zamanda içeriğe uygun olmalıdır.Başlık kelimeleri daha
koyu, iri ve değişik harflerle yazılabilirler.Başlık sayfasında ayrıca ilgili
üniveriste, fakülte veya kurum adı, araştırmacının
ismi, araştımanın sunulacağı öğretim üyesinin ismi,
araştırmanın türü, araştırmanın yapıldığı tarih ve yer bilgileri verilebilir. b.
İthaf Ancak basılı eserler ithaf edilebilir basılı
olmayan çalışmalara konmaz. c.
Önsöz Bölümlerin ilk sayfası niteliğinde yazılır ve bir
sayfayı geçmez. Tezi destekleyen kurumlara ve
yardımcı olan kişilere teşekkür edilebilir. Önsöz metninin altında sağa
dayalı olarak ad-soyad, sola dayalı olarak ay, yıl
biçiminde tarih yazılır. d.
İçindekiler Araştırma metni bölümlerden bölümlerde derece derece alt bölümlerden oluşur.Birinci dereceden başlıklar
büyük harf ve ikinci dereceden başlıklar küçük harf koyu, önce 1, sonra 1
aralık (satır) boşluk bırakılarak, üçüncü dereceden başlıklar ve dördüncü
dereceden başlıklar küçük harf boşluk bırakılmadan yazılır. Sayfanın üst kısmına ortaya gelecek biçimde büyük
harflerle İÇİNDEKİLER diye yazılır. Sağ üst köşeyede
sayfa numarası konulur. Sayfa numaraları son rakamlar alt alta gelecek
biçimde yazılır. e.
Tablo Listeleri Tablo ve şekiller fazla değilse bunları ayrıca
listelemeye gerek yoktur fakat çok sayıdaki tablo ve şekiller için ayrı ayrı listeler düzenlemekte yarar vardır. Önce tablo veya şeklin
numarası ile başlığı yazılarak karşılığında sayfa numaraları gösterilir. f.
Kısaltmalar
Listesi, Eğer yazar herkes tarafından bilinenlerin dışında
kısaltmalar yapmışsa bunların bir listesini araştırmanın önkısımda
göstermesi gerekmektedir. Kısaltmalar listesi alfabetik sırada olur. Bir
kısaltma kısaltmalar listesinde olsa dahi ilk kullanışta uzun hali ile
kullanılır ve parantez içinde kısaltılışı gösterilir. g.
Özet Araştırmanın amacını bulgu ve sonuçlarını yorumsuz
bir biçimde ortaya koyar ve ayrı bir sayfada yazılır. Bir araştırmaya özet
eklenip eklenemeyeceği o bilimdalındaki
uygulamalara bağlıdır, gerektiği takdirde tez danışmanından bu konuda bir
bilgi alınabilir. 2.1.2
Metin Kısmı Araştırmanın asıl gövdesi metin
kısmıdır. Bu kısım giriş ile başlar sonuç ile biter. Metinde açıklanan
bilgiler, bölüm ve bazen bölümlerin bir araya toplanması ile oluşturulan
kısımlar biçiminde okuyucuya sunulur. Metinde ayrıca başvuru parantezleri,
dipnotu ve son notu numaralarıyla dipnot açıklamaları vs. de yeralır. Dipnot verilmesi gerekli ise,
ilgili sayfanın altına metinden 2 karakter küçük yazı ile yazılmalıdır.
Dipnotlar metinden ince bir çizgi ile ayrılmalıdır. Birden fazla dipnot
kullanılması durumunda, 1 aralık (1 satır) boşluk bırakılır. 2.1.3
Son Kısım Ana metnin bir parçası niteliğini
taşımayan bir takım bilgi, belge ve düzenlemeler araştırmanın son kısmında
bulunur. Bunların arasında açıklamalı sözlük,ekler, bibliyografya ve indeks
gibi başlıklar sayılabilir. 2.2 Araştırma Metninin Biçim Kuralları Araştırmanın yapılamsı
sırasında uyulması gereken bazı kurallar vardır.Kurallar aşağıdaki gibidir ; ·
Sayfa kenar boşlukları: Sol kenar: 3.5 cm, sağkenar 3.5cm, üstkenar 2cm,
alt kenar 2.5cm olarak belirlenmiştir.İstenir bu ölçüler değiştirilebilir. ·
Satır aralığı: Araştırma metninde 12 yazı boyutunda Times New Roman, 11 yazı boyutunda Arial yazı
karakteri veya eşdeğeri kullanılır. Harf büyüklüğü zorunlu hallerde 1 yazı
boyutu azaltılabilir. Tablo ve şekillerde istenirse 8 yazı boyutuna kadar
küçültülebilir. Sol kenardan çekilerek yazılan uzun alıntılarda, 2 yazı
karakteri daha küçük karakter kullanılır. Metin dik ve normal harflerle
yazılır, koyu (bold) harfler başlıklarda
kullanılır. Virgülden ve noktadan sonra bir karakter boşluk bırakılır. ·
Aralık terimi, bir satır alt kenarından diğer satır alt
kenarına olan mesafedir. 1 aralık yaklaşık olarak iki küçük harf boyuna
eşdeğerdir. Punto ise yazı yüksekliği birimi olup 1/72 inç yada 0.35 mm
olarak alınır. Tez metni 1.5 aralıkla yazılır. Kısaltmalar, tablo, şekil ve
sembol listeleri, önsöz, özetler, kaynaklar, ekler, özgeçmiş, metin içindeki
tablo ve şekillerin isim ve açıklamaları ve dipnotlar 1 aralıkta yazılır.
Paragraflardan önce ve sonra 6 punto boşluk bırakılır. Paragraflar arasına
boş satır konmaz.Birinci derece başlıklardan önce 71 punto, sonra 18 punto
boşluk bırakılır. İkinci derece başlıklardan önce 18 punto, sonra 12 punto,
üçüncü ve dördüncü derece başlıklardan önce ise 12 punto, sonra 6 punto
boşluk bırakılır. Dördüncü dereceden daha alt derecede başlık kullanılmaz.Alt
başlıklar sayfanın son satırı olarak yazılamaz, en azından 2 satır daha
sığdırılamıyorsa başlık da sonraki sayfada yer alır. Bir paragrafın ilk
satırı sayfanın son satırı, paragrafın son satırı da sayfanın ilk satırı
olarak (matbaacılıkta dul ve yetim denilen şekilde) yazılamaz. ·
Paragraflar: Her paragraf satır başına göre beş ara
içeriden başlanır. Ayrıca bir paragrafın bitişi ile yeni paragrafın başlaması
arasında bir miktar fazladan aralık bırakırılır. ·
Sayfa Numaralandırma: Dış ve iç kapak dışında tezin tüm
sayfaları numaralanır. Tezin başlangıç kısmı, içindekiler, kısaltmalar
listesi, tablo listesi, şekil listesi, sembol listesi, Türkçe özet, İngilizce
özet bölümlerinden oluşur. Tezin metin kısmı ise giriş bölümü, diğer
bölümler, sonuçlar ve / veya tartışma, kaynaklar, ekler ve özgeçmiş
bölümlerinden oluşur. Tezin başlangıç kısmı birden başlayarak küçük romen rakamları ile (i, ii,…),
metin kısmı ise arap rakamları ile (1, 2, …),
rakamlar sayfanın alt orta kısmına gelecek şekilde numaralandırılır. ·
Tablo ve Şekiller: Tablolar ve şekiller sayfa düzeni
esaslarına uymak şartı ile metinde ilk söz edildikleri yere mümkün olduğu
kadar yakın yerleştirilmelidir. Birden fazla tablo veya şekil aynı sayfaya
yerleştirilebilir. Ancak iki sayfadan daha fazla sürekli tablo veya şekil
verilmez. Çok sayıdaki tablo veya şekiller, gerektiğinde eklerde
verilebilir.Tablo ve şekillere, ilk rakam bölüm numarası (eklerde harf),
ikinci rakam Tablonun (veya şeklin) bölüm içindeki sıra numarası olmak üzere,
ana bölümlerde “Tablo 1.2”, “Şekil 1.1”, eklerde “Tablo A.1”, “Şekil B.1”
biçiminde sıra ile numara verilir. Her şeklin numarası ve açıklaması
şeklin altına, her tablonun numarası ve
açıklaması tablonun üstüne yazılır.Sembol, şekil ve tablo listeleri
hazırlanırken açıklamalar normal
metinde olduğu gibi önce 6 punto, sonra 6 punto boşluk bırakılmalıdır.Tablo
üst yazısı ile tablo arasındaki boşluk, kelime işlemcinizde tablo üstü yazı
biçiminde yazıdan önce 12 punto, sonra 6 puntoyla ayarlanır. Tablo
açıklamaları ile tablo hiçbir şekilde birbirinden ayrılmaz.Şekil ile şekil
altı yazısı arası boşluk, kelime işlemcinizde şekil altı yazı biçiminde,
yazıdan önce 6 punto, sonra 12 puntoyla ayarlanır. Şekil açıklamaları ve
şekil hiç bir şekilde birbirinden ayrılmaz.Tezde verilen grafik, resim ve
notalar şekil kabul edilerek numaralandırılmalı ve açıklamaları yapılmalıdır.
Metin içindeki bir düşünceyi açıklayan kısa notlar metin bölümlerinde sayfa
altında yer alabilir. Uzun notlar ek olarak verilir. ·
Denklemler: Denklemlerle metin arasında üstte 12 punto,
altta 12 punto boşluk bırakılır. Denklemlere, ilgili bölüm içinde sıra
ile numara verilir. Bu numaralar [(1.1), (1.2), ...., (2.1), (2.2), ...]
(gerekiyorsa aynı denklemin alt ifadeleri (1.1a) , (1.1b) olarak) şeklinde satırın en sağına yazılır.
2.3 Dipnotlu
Kaynak Gösterme Yöntemi 2.3.1
Kaynak
Göstermede Amaç ·
Araştırmacının savunduğu görüşlerin doğruluğnu
destekleme, ·
Bilgilerin kaynağını göstererek, bu bilgilerin asıl
sahiplerinin hakkını vermek, ·
Sunulan bilgilerin doğru güvenilir ve tarafsız olmasını
sağlamak, ·
İlgili konularda yeni araştırma yapanlara başvuru
olanağı vermek, 2.3.2
Kaynak
Göstermeyi Gerektiren Bilgiler ·
Sıradan bilgilerin dışnda
kalan, özgün bilgi, fikir, görüş veya eleştiriler, ·
Başka yazarların düşünce, hüküm ve önerileri, ·
Bir tablo veya istatistiğin düzenlenmesinde kullanılan
verilerin kaynağı, Herkezce bilinen ve bir
özgünlüğü bulunmayan genel bilgiler, bu bilgilerin geçerliliğine yöneltilen
eleştiriler ve herkezce çok iyi tanınan temel
kitaplar, klasikler veya kutsal kitapların öğüt veya öğretileri için kaynak
göstermeye gerek yoktur. 2.3.3
Kaynak
Göstermede Dipnotu İlkeleri ·
Dipnotları gereksiz derecede uzun olmamalıdır. ·
Bir sayfada gerekenden fazla dipnotu olmamalıdır. ·
Aynı dipnotu numarası ile birden fazla kaynak
gösterilebilir. ·
Başlık satırına dipnot koyulmaz metnin içerisinde bir
yere yerleştirilir. ·
Tüm konuyu ilgilendiren dip notları bölümün ilk
sayfasında, diğer dipnotlarından öce gösterilir. ·
Açıklama notlarının dipnotları ile karışmaması için
kaynak dipnotları sayılar ile ifade edilirken açıklama notları işaretlerle
ifade edilebilir örneğin(*) 2.3.3.1Dipnot Yazım Kuralları Bir kitap dipnotta tanıtılırken
sırasıyla ; Yazar adı, kitap adı ve yayım bilgileri yazılır. Yazar adı ad soyad şeklinde yazılır isimlerin yalnızca baş harfleri
büyük harfle yazılır. Kitap adı yazılırken sadece baş harfleri büyük italik
veya koyu punto ile yazılır. Yayın bilgilerinde ise yayım
yeri, yayımlayan ve yayım tarihi yer alır.Araştırmacı kitabın kaçıncı basım
olduğunu belirtmesi gerekir. Bu “2.b.”, “2nci bas”, “2nd ed.” Şekilleri ile gösterilir.Basım yeri belirtirilken yayım evinin bulunduğu şehir belirtilir.
Yeri bilinmeyen kaynaklarada [y.y] yer yok
kısaltması kullanılır. Yayın tarihi bilinmeyen kaynaklardada
[t.y] tarih yok kullanılır. Kitap hangi sayfasından alıntı
yapıldığı sayfa numarası belitirilerek dipnotta
gösterilir. Örneğin; “s. 80” veya sayfa aralığı kullanılırsa “ss. 15-18”. Kullanılan kaynak dergi bülten
gibi periyodik yayınlanıyorsa bunu gösterilişi; Yazar Adı ve Soyadı,
“Makalenin Adı”, Derginin Adı ,
Cilt no.su, Sayı no.su(Ay,
Yıl), Sayfa no.su şeklindedir. Bir dipnotta geçen kaynağa
yeniden başvurulursa sonrakinda yalnızca yazarın
soyadı ve sayfa numarasını göstermek yeterli olur. 2.4 Bibliyografya Hazırlama Metin içerisinde başvurulan
kaynakların tümü araştırm raporunun sonuna konulan
bibliyografyada alfabe sırasına göre tanıtılırlar. Biliyografyaya
kaydedilen kaynak sayısı ile metinde başvurulan kaynak saysının
tam olarak eşit olması gerekir. Bibliyografyalar yazar soyadına göre
alfabetik olarak düzenlenirler. Yazar gerçek kişi olabileceği gibi bir
kurumda olabilir. Biliyografya
yazımında iki yöntem vardır: Yazar-Tarih sistemi (YT) yada Yazar- Sayfa
Numarası sistemi (YS). YT sisteminde yazarın ilk adı kısaltılarak diğerinde
ise kısaltılmadan verilir. Örneklerimiz YS’ye göre
olacaktır. Kaynak tek yazardan oluşuyorsa; Seyidoğlu, Halil. Bilimsel Araştırma ve Yazma El Kitabı, İstanbul:
Güzem Yayınları, 2000. Kaynak iki yazardan oluşuyorsa; Aydın, A. ve Fuat Güçlü. Türkiye’nin Toplumsal Yapısı (2.b.).
Ankara: Bilim Yayınevi, 1998. Kaynak ikiden fazla yazardan
oluşuyorsa ilk yazarın isminden önce soyadı, ilk ad gelicek
biçimde değişiklik yapılır. Sonrakilerin isimleri normal yazılır. Kaynak bir dergi makalesi ise;
Makale adı tırnak içerisinde yazılır. Gökçe, Mehmet. “Türkiye Dış
Ticaretinin İncelenmesi.” İktisadi
Araştırmalar Dergisi 12 (1997). Kaynak yabancı dilden çeviri ise; Yazarın
soyadı ile başlanır daha sonra kitap başlığına yer verilir ve daha sonra da
çevirmenin adı ile basım bilgileri kaydedilir. Aliye, H. Dünya Siyasetinde Azerbeycan Petrolü Çev. Abdullah Çiftçi ve Ergun Kocabıyık. İstanbul: Sabah Kitapları, 1998. Asıl ilgi konusu olan çevirinin
kendisi ise çevirmen ile başlanır. Kaynak Web adresi ise; Web
adresleri altı çizili olabileceği gibi italik veya koyu punta
ile yazılabilir. Web sitesinin referanslar listesinde gösterilmesiyle ilgili
genel bir kalıp aşağıdaki gibidir. Yazarın Soyadı. (Tarih). Başlık
ve varsa yayın bilgileri. Erişim: Web Adresi [Ziyaret Tarihi] Bununla ilgili örnekte ; Rodrigues, D. (25 Eylül
1996). The Research Paper and the World Wide Web Online Guide. Erişim: http://www.prenhall.com/rodrigues [6 Şubat
2000].
|